Op 25 maart vond in Den Haag het symposium ‘Schaarste op de woningmarkt’ plaats, georganiseerd door het CPB, in samenwerking met het Housing Lab. Onder leiding van dagvoorzitter Rob Aalbers (CPB) kwamen ruim 80 belangstellenden (bestaande uit onderzoekers, beleidsmakers en experts) samen om de oorzaken en mogelijke oplossingen voor de krapte op de Nederlandse woningmarkt te bespreken. Het programma bestond uit twee inhoudelijke sessies en een afsluitende paneldiscussie.
Verdelen van woningaanbod
De eerste sessie stond in het teken van de verdeling van het bestaande woningaanbod.
Wie redden zich nog op de woningmarkt?
Carola de Groot (Rabo Research) schetste een zorgwekkend beeld van de toegankelijkheid van de woningmarkt. Vooral jongvolwassenen ondervinden steeds meer problemen bij het vinden van een betaalbare woning. Tegelijkertijd neemt het huuraanbod af, mede door de verkoop van voormalige huurwoningen. De presentatie liet zien dat woonwensen, koopmogelijkheden en woongedrag steeds verder uit elkaar komen te liggen.
Effect van startersvrijstelling
Max Löffler (Universiteit Maastricht) presenteerde onderzoek naar de vrijstelling van overdrachtsbelasting voor kopers onder de 35 jaar. Hoewel deze maatregel leidde tot meer woningtransacties, bleek het effect op woningbezit beperkt. Meer dan de helft van het financiële voordeel werd vertaald in hogere huizenprijzen, waardoor vooral huishoudens uit de hogere middenklasse profiteerden van de startersvrijstelling.
Beter benutten van bestaande woningvoorraad
Volgens Niek Pot (VRO) ligt een belangrijk deel van de oplossing in het efficiënter benutten van de bestaande woningvoorraad. Denk aan woningdelen, verbouwen en verhuizen. Tegelijkertijd zijn dit complexe processen waarin juridische, financiële en emotionele factoren een grote rol spelen. Pot pleitte voor een integrale aanpak om deze potentie daadwerkelijk te verzilveren.
Nieuw woningaanbod
De tweede sessie richtte zich op het vergroten van het woningaanbod.
Denkkader voor de woningmarkt
Jurre Thiel (CPB) presenteerde een denkkader – ontwikkeld door het CPB in ‘Perspectief op de Woningmarkt’ – om de woningmarkt als geheel te begrijpen. Hij benadrukte dat beleidskeuzes vaak gepaard gaan met lastige afruilen, wat het vinden van duurzame oplossingen bemoeilijkt.
De rol van bouwgrond en gemeenten
Lars Brugman (Kadaster) ging in op de prijs van bouwgrond. Hij liet zien dat gemeenten en marktpartijen verschillende prijsstrategieën hanteren, afhankelijk van hun doelen en belangen. Factoren zoals bebouwingsdichtheid en projectkenmerken spelen hierin een belangrijke rol.
Nationaal woningbouwbeleid
Tot slot besprak Peter Overbeek (VRO) het nationale woningbouwbeleid. Hij onderstreepte dat er de afgelopen jaren te weinig woningen zijn gebouwd en dat meer regie vanuit het Rijk noodzakelijk is. Daarbij ging hij in op de belangrijkste belemmeringen en de instrumenten die worden ingezet om de woningbouw te versnellen.
Paneldiscussie: het woningtekort
In de afsluitende paneldiscussie werd het woningtekort vanuit verschillende perspectieven belicht door Léon Groenemeijer (ABF Research), Jan Rouwendal (VU Amsterdam), Pieter de Jonge (VRO) en Marja Appelman (Platform 31).
De discussie maakte duidelijk dat het woningtekort een complex en hardnekkig probleem is, waarbij zowel vraag- als aanbodfactoren een rol spelen. Oplossingen vereisen samenwerking tussen overheid, markt en kennisinstellingen, evenals lange termijn consistent beleid.
Meer weten? Stuur een email